کارکردهای امامت 2

انواع کارکردها :

 

الف) تربيتي:

   اهل بيت عصمت و طهارت(ع) در شئونات و مقاطع مختلف زندگاني خويش به ارائه راهكارها و مضامين تربيتي پرداخته و سلوك اخلاقي و رفتاري ايشان الگو و اسوه مناسبي جهت تربيت و رشد جامعه اسلامي بوده است. آنهايي كه در دامان اهل بيت(ع) قرار گرفته و تحت تربيت آن ائمه اطهار(ع) رشد نموده اند، بهترين كاركرد و مثالهاي مناسب بر اين امر مي باشند. بواقع مي توان يگانه كاركرد امامت را تربيت جامعه بشري و حركت به سمت كمال و خودسازي دانست. پيامبر اكرم(ص) غرض از نبوت و بعثت خويش را تكميل مكارم اخلاقي دانستند كه نمونه هاي كامل آن ذوات مقدسه ائمه اطهار(ع) و پس از آنها شاگردان و اصحاب آنان مي باشند.

اينك به برخي از اين كاركردها اشاره مي نمائيم:

  • ارتقاء سطح جامعه اسلامي

   سير تكاملي جامعه اسلامي و ارشادات ائمه اطهار(ع) در اين برهه ها نشان دهنده اين كاركرد مهم است. خطبه ها و نامه هاي نهج البلاغه توسط حضرت اميرالمومنين(ع) و صحيفه سجاديه توسط امام زين العابدين(ع) نشان از اهتمام ائمه اطهار(ع) دارد.

   آنگاه كه جامعه اسلامي در سقيفه توان ادراك جايگاه امامت را ندارد و نمي تواند تشخيص دهد كه امام محور جامعه و رشد دهنده آن و قله علوم و ارتقا دهنده انسانهاست[1] حضرت اميرالمومنين علي(ع) با تبيين جايگاه امامت در جامعه اسلامي تلاش مي نمايند تا مردم را براي ارتقاء جامعه اسلامي تربيت نمايد. واقعه عاشورا و كربلا قدم ديگري در راستاي اين ارتقاء است، آنگاه كه به انسان مي آموزد كه دين بهايش از جان انسان بيشتر است. آنگاه كه انحطاط جامعه اسلامي امامت آسماني را به خلافت زميني تبديل نمود و جانشين پيامبر خليفه نام گرفت و به رأي مردم انتخاب شد و پس از آن خلافت به سلطنت تبديل شده و امويان هر روز بدعتي بر سنن سيئه جامعه اسلامي مي افزودند آنچنان كه مسعودي مي نويسد: «فساد و آلودگي يزيد به درباريان و عمال وي نيز سرايت نمود و مجالس بزم و شرابخواري در دربار رونق يافت»[2] در اين فضا اهل بيت عصمت و طهارت(ع) به رشد جامعه اشتغال داشتند امام سجاد(ع) خطاب به ابوحمزه ثمالي در جمع شيعيان و محبان حضرت از مقابله با ظالمان و ستمگران و ضرورت اطاعت از اوامر الهي و تبعيت از ولي خدا در قالب تبيين مسائل مهم جامعه سخن به ميان مي آورند[3].

  • ولايت و هدايت

   هدايت افراد و ارائه طريق سعادت و سلوك مسير فلاح و رستگاري از مهمترين رسالتها و كاركردهاي امامت است به تعبير قرآن كريم كه فرمود «وجعلناهم ائمه يهدون بأمرنا»[4] غايت امامت را هدايت بشر و راهنمايي آنها دانسته است چنانكه مي فرمايد: «هو الذي جعل لكم النجوم لتهتدوا بها في ظلمات البر و البحر»[5] همانگونه كه براي سفرهاي دريايي و صحرايي كه در عمر انسانها اندك پيش   مي آيد راهنما قرار داده است براي سفرهاي معنوي نيز راهنما قرار داده است[6].

آنگاه كه خلافت را از اميرالمومنين(ع) سلب نمودند بسياري از كتب تاريخ و سيره مهمترين فعاليت حضرت در دوران خلفاي ثلاث را تربيت و هدايت افرادي كه ضمير پاك داشته در پرتو ولايت و هدايت حضرت به فتح قله هاي كمالات معنوي سير مي نمودند[7] تربيت افراد بارزي همچون ميثم تمار و مالك اشتر و اويس قرني و دهها نفر ديگر كه نام آنها در تاريخ ماندگار است.

   امام حسين(ع) سفر حماسه ساز خويش را از مکه این سرزمین وحی الهی همراه با دعای شریف عرفه آغاز می نمايد و در مسیر حرکت به سمت عراق با خطبه های رسوا کننده انحرافات بنی امیه را تبیین می نمايد و پس از رسیدن به کربلا این سخنان هدايت كننده افزايش يافته و در مسير با        هم صحبتي افرادي همچون زهير به هدايت آنها پرداخته و امثال حر را از قعر ضلالت به اوج هدايت مي رساند[8].

   امام سجاد(ع) در دوران امامت خويش نيز به هدايت جامعه پرداختند و اين هدايت نه تنها در سطح عموم مردم بلكه خواص و نخبگان را نيز در بر گرفته بود چنانكه «ابن شهاب زهري» كه ابتدا از علماي طرفدار و مزدوران بني اميه بوده است او قاضي دربار مروانيان بود ولي در اواخر عمر به راه حق هدايت و از شاگردان امام سجاد(ع) گشت[9]. امام با نگاشتن نامه شديداللحن و در عين حال خيرخواهانه و نصيحت آميز او را به كناره گيري از تمام سمتها و منصبها و پيوستن به پاكان و صالحان توصيه فرمودند[10].

[1] نهج البلاغه خطبه 3: ان محلي منها محل القطب من الرحي ينحدر عني السيل و لايرقي الي الطير…

[2] مروج الذهب، مسعودي، ج3 ص67

[3] تحف العقول، چاپ دوم جامعه مدرسين ص249-روضه كافي، كليني چاپ چهارم دارالكتب الإسلاميه ص72

[4] انبياء آيه 73

[5] انعام آيه 97

[6] نور الثقلين ج1 ص750

[7] سيره پيشوايان، مهدي پيشوائي، چاپ 13 ص72

[8] لهوف في قتل الطفوف

[9] روضات الجنان، ميرزا محمدباقر موسوي خوانساري، ج7 ص245

[10] تحف العقول، چاپ دوم جامعه مدرسين ص249-روضه كافي، كليني چاپ چهارم دارالكتب الإسلاميه ص274

شما احتمالا این مطالب را نیز دوست دارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *